معرفي مرودشت

شهرمرودشت باوسعت 25 کیلومتر مربع باجمعیتی بالغ بر 135000 نفر درقسمت شمالی استان فارس واقع شده ودومین شهر پرجمعیت استان می باشد .

ارتفاع ازسطح دریا : 542 1 متر بوده ودارای آب وهوای معتدل واقلیم مناسب می باشد ومیزان حرارت متوسط سالانه 16/7 درجه ، حداقل حرارت 5/7- وحداکثر 5/42 + است . وسعت کل شهرستان مرودشت 4000 کیلومتر است واز 4 بخش مرکزی ، سیدان ، کامفیروز ودرودزن تشکیل شده است ودارای 14 دهستان است که جمعیتی برابر 350000 ( سیصدو پنجاه هزار ) نفر رادر خودجای داده است .

دشت وسیع مرودشت عمری به طول عمر تاریخ شناخته شده ایران دارد وبارها شاهد دگرگونی وتحولات بسیاری بوده وپیشینه تاریخی این دیار به هزاره پنج قبل از میلاد مسیح می رسد ونشان می دهد که از ماقبل از تاریخ تاکنون مسکونی بوده است . شهر مرودشت همواره در کنار شهر تاریخی استخر به حیات خود ادامه می دهد وبا تاسیس کارخا نه قند مرودشت ، مهد فرهنگ وتمدن ایران زمین ، گنجینه اسرار تاریخی ، طلایه دار بزرگ ترین امپراتوری جهان باستان سرزمین اهورایی ایران ونگاهبان عظیم میراث گذشتگان آمده است .

تخت جمشید
در سال 520 ق.م به فرمان داريوش همان هنرمندان و مباشراني كه كار ساختماني شوش را به انجام رسانده بودند براي ساختمان آپادانه به تخت جمشيد احضار شدند و بزرگترين پايتخت جهان در تخت جمشيد تقريباً از روي نمونه اي كه در شوش ساخته شده بود منتهي عظيم تر و با شكوه تر ساخته و پرداخته گرديد. نام اصلي اين بناي معظم به روايت سنگ نوشته خشايارشا روی جرز درگاههاي كاخ دروازه ملل و به گواهي الواح عيلامي مكشوفه از خزانه و باروي تخت جمشيد (پارسه) مي باشد كه در ميان يونانيان پرسه پوليس – پرسپوليس خوانده مي شد. اما نام پارسه با فرو پاشي اش از ياد ايرانيان رفت به گونه اي كه در دوره ساساني آن را صد ستون مي خواندند و بعدها خاطره اي از اين نام در ميان مردم فارس به صورت چهل ستون و چهل منار ماند و (جزفاباربارو) كه در سال 1474 آثار را ديده آن را چل منار ( چهل منار ) خوانده است . اين اثر 125 هزار متر مربع وسعت داشته و از 5 بخش شامل :
•        كاخهاي تشريفات
•        سراي نشيمن و كاخهاي كوچك اختصاصي
•        خزانه هاي شاهي
•        دژ و باروي حفاظت
•        كتيبه اي بر روي ديوار ضلع جنوبي باقي مانده است . كه نشان مي دهد پيش از تخت جمشيد هيچ اثر و بناي در اين مكان وجود نداشته است .
ساختمانهاي موجود در اين مجموعه عبارتند از :
•        كاخ كوچك يا دروازه ملل ، داراي چهار ستون
•        آپادانا بزرگترين كاخ موجود بر روي صفه .
•        كاخ داريوش كه از نخستين كاخهايي است كه بر روي صخره تخت جمشيد بنا شده است . اين كاخ را كاخ تچر و تالار آئينه نيز گفته اند.
•        كاخ صد ستون يا تالار صد ستون
•        كاخ يا دروازه نيمه تمام
•        خزانه تخت جمشيد
•        كاخ سه دري يا تالار شورا
•        چاه سنگي
•        آرامگاه اردشير دوم و سوم
•        كاخ خشايارشاه معروف به هديش
•        كاخ اندروني يا حرمسرا ( موزه كنوني تخت جمشيد ) اين مجموعه بي نظير تا سال 330 ق . م كه در آتش انتقام اسكندر مقدوني سوخت پا بر جا بود و كارهاي ساختماني در آن انجام مي گرفت
•         ويرانه هاي شهر استخر
•         بزرگترين و معظم ترين شهر باستاني ايران كه از حدود پنج قرن پيش از ميلاد تا ده قرن بعد از ميلاد داير و معمور و مركز سياست و تجارت و مقر روحانيون و موبدان و دستوران بوده است شهر استخر است كه اينك خرابه هاي آن در 7 كيلومتري شمال تخت جمشيد دست چپ جاده قرار دارد و آثاري چند از دروازه هاي سنگي و كاخهاي ويران شده با ستونهاي آن موجود است . از ساختمان شهر استخر كه از چه تاريخي شروع شده اطلاعي در دست نيست . آثاري كه بتوان تاريخ صحيح آن را تعيين نمود ضمن كاوشهاي به دست آمده و اشيائي كه در آنجا كاوش شده مربوط به دوره هاي هخامنشي و ساسانيان و اسلام است ولي از آب فراوان و اراضي زراعتي موجود در آن حدود مي توان حدس زد كه از ساليان دراز آباد بوده است. از دوران سلوكي نيز چند ته ستون ساده و تعدادي سر ستون به شكل لوتوس باقي مانده است. در زمان ساسانيان كه ولايت پارس به پنج كوره تقسيم مي شد مركز آنها شهر استخر بوده.

•         نقش رجب ( نقش قهرمان )
•         در شمال تخت جمشيد نقوشي از اردشير بابكان و شاپور اول در پس رفتگي كوهستان حجاري شده است كه به نقش رجب معروف است دليل ناميده شدن آن به اين نام برما روشن نيست فرصت الدوله در آثار العجم خود آن را نقش قهرمان نيز ناميده است نقش رجب داراي 3 نقش برجسته از اردشير بابكان و شاپور اول علامت خاندان او و شخصيتهاي بزرگ دوره اردشير است . موربه و اوزلي در سالهاي 1811 و 1812 موفق به تشخيص سه نقش در دامنه كوه رحمت شدند و فلاندن و كوست ديولافوا و همسرش زاره و هرتسفلد پس از آن محل نقش رجب را بررسي كرده و تشخيص آنها را تأئيد كرده اند . ( واندنبرگ – 1379 )

•         تخت گوهر يا تخت رستم
•         در نزديكي نقش رجب و در مسیر آثار تایخی نقش رستم تخت سنگهايي منظم به صورت ناتمام وجود دارد كه به تخت رستم معروف است بنا به گفته هرتسفلد خرابه هاي آرامگاه نا تمام كمبوجيه است.

نقش رستم
•        كوه حسين ( نقش رستم ) يكي از جايگاههاي مقدس و مورد احترام ادوار باستاني بوده كه مردم براي زيارت آن و قبور شاهان خود و ديدن آتشكده، نثار نذر و نياز بدانجا مي آمده اند و در نتيجه از هزاران سال پيش از ميلاد اين محل آباد و تا اواخر دوره ساسانيان داراي اهميت بوده است . وجود نقش عيلامي اهميت اين كوه را از قديم الايام مي رساند و اين خود سبب شده كه شاهان هخامنشي آرامگاه ابدي خود را در آن جا بسازند و ساسانيان نيز آثاري از خود نقش نمايند. برجسته ترين آثار دوره هخامنشي در نقش رستم عبارتند از : قبور شاهان و ساختمان مكعب سنگي معروف به كعبه زردشت . در اين مكان مقبره هاي داريوش اول ( 465-485) خشايارشاه اول ( 465-485) اردشير اول (424-465) و داريوش دوم (405-424) با نماي صليبي شكل وجود دارد . و از ديگر آثار، 8 نقش برجسته مربوط به شاهان ساساني مي باشد . (واندنبرگ – 1379) اما قديمی ترين اثر موجود در اين مكان نقش برجسته عيلامي است كه متعلق به اواخر هزاره دوم ق . م تا 700 ق . م مي باشد و يك خدا و الهه عيلامي را در حالت نيمرخ چپ و نشسته بر تخت مزين به نقوش مار نشان مي دهد .
قلعه استخر
•         قلعه استخر از قلعه هاي معروف و تاريخي است كه در انتهاي شمال غربي جلگه مرودشت قرار گرفته است . اين كوه ودو كوه ديگر ( قلعه شكسته – اشكنون ) در مجاور يكديگر و مثل سه گنبدان قرار گرفته اند كه از هر كجاي دشت مرودشت، ابرج و رامجرد قابل رويت هستند . ابن بلخي راجع به اين سه كوه چنين مي نويسد : ( جمشيد سه قلعه بساخت در ميان شهر و آن را سه گنبدان نام نهاد يكي قلعه استخر و دوم را قلعه اشكنوان . بر قلعه استخر خزانه اي داشتي و بر شكسته فرش خانه و اسباب آن بر اشكنوان زرادخانه ... ) ( سامي – 1331)عضدالدوله ديلمي در آنجا چند حوض جهت نگهداري آب باران ساخته كه بزرگترين آنها 51 متر طول ، 20 متر عرض و تقريباً 6 متر عمق دارد. هم اكنون در بالاي اين قلعه درخت سرو با قامتي افراشته وجود دارد كه مي توان قدمت آن را از نزديك به هزار سال تخمين زد ( محيط ساقه آن 1/4 متر است ) اين درخت هم اكنون پير ترين موجود زنده در دشت مرودشت است. اين قلعه در طول تاريخ همواره به عنوان محلی برای گردشگران بوده است. در فارسنامه ابن بلخي راجع به اين سه گنبد چنين آمده است : « جمشيد سه قلعه بساخت در ميان شهر و آنرا سه گنبدان نام نهاد ، يكي قلعه استخر و دوم قلعه شكسته و سوم قلعه اشكنوان . بر قلعه استخر خزانه داشتي و بر شكسته فرش خانه و اسباب آن و بر اشكنوان زرادخانه » هم در جاي ديگر مي نويسد : « در جهان هيچ قلعه قديم تر ازين قلعه نيست و هر احكام كي صورت بندد آنجا كرده اند و بعهد پيشداديان آنرا سه گنبدان گفتند و دو قلعه ديگر را كه نزديكي آنست يكي قلعه شكسته و ديگر قلعه اشكنوان ، و اين هر دو قلعه ويران است . »
كاروانسراي مائين
كاروانسراي مائين این بنای باشکوه در کنار روستای قوام آباد بامعماری شگفت انگیز بناشده است . يكي از جلوه هاي معماري است كه در شهرستان مرودشت ، در مسير آباده – اقليد به سمت مرودشت و در روستايي به همين نام واقع شده است و احتمالاً متعلق به اواخر عهد صفويه مي باشد. بنا داراي يك حياط مركزي است كه چهار طرف آن را چهار ايوان با دهانه قوسي تيز احاطه كرده اند و در هر طرف هم اتاقهايي با رواقهاي سنتي ديده مي شود. مصالح بكار رفته در آن ملات ساروج يا آهك ، آجر و سنگ است كه طرح را به دو شكل منظم و تراشيده و بدون تراش در ازاره ها و كف فرش حياط مركزي به كار برده اند . درون اتاقهاي بنا ديوار تعبيه شده است كه از مشخصه هاي معماري عصر صفوي است . اين كاروانسرا كه به سبك ساختمانهاي واقع در دشت ساخته شده است سالها مورد استفاده بوده و به لحاظ استقرار در مسير ورودي اقليد – آباده و اصفهان در دوره هاي مختلف مكرر تعمير و بازسازي شده است .

بند امير
•         اين بنا كه به بند عضدي هم معروف است يكي از شاهكارهاي معماري بسيار زيبا و چند منظوره عهد دیلمیان مي باشد كه در 12 كيلومتري جنوب مرودشت در سال 365 ه ق به دستور امير عضد الدوله ديلمي روي رودخانه كر احداث گرديد تا 2 هدف عمده را عملي سازد . برقراري ارتباط بين طرفين رودخانه و بالا آوردن سطح آب و مشروب نمودن زمينهاي كشاورزي، مصالح اصلي و اساسي بكار رفته د اين اثر كه 106 متر طول 15/5عرض و 4 متر ارتفاع داشته و داراي 13 دهانه با طاق جناغي مي باشد ، هر چند در برخي نقاط از گچ هم استفاده شده است .تعدادی محققان برآنند كه ساختمان اوليه اين پل بند را به دوره هخامنشيان برسانند و شايد دليل اين نظر به وجود سنگ فرش عظيم موجود در فونداسيون پل باشد كه هم اكنون 2000 متر مربع از آن هنوز در قسمت حوضچه آرامش جنوبي پيدا است.
پل خان
•         پل خان در استان فارس واقع در 3كيلومتري شهرستان مرودشت بر روي رودخانه كر و در مسير شاهراه شيراز ـ‌ اصفهان قرار گرفته است . اين پل در سال 1620 ميلادي در زمان احداث جاده كاروانروي اصفهان به بندر عباس از طريق شيراز ، لار آغاز شد كه تكميل آن تا سال 1672 ميلادي انجام گرفت . ساخت اين پل در دوره صفويه به فرمان امامقلي خان فرزند الله ورديخان والي شيراز صورت گرفت .
تل های تاریخی باکون 1 و 2
در فاصله حدود 3 كيلومتري جنوب غرب تخت جمشيد و در وسط مزارع، تپه هاي باكون الف و ب به فاصله تقريبي 1000 متر از يكديگر قرار گرفته اند . كه از لحاظ شكل همانند ساير تپه هاي ماقبل تاريخي مكشوفه در اكثر نقاط ايران از قبيل تپه سيلك كاشان ، گيان نهاوند ، جعفرآباد شوش و حصار دامغان مي باشند . اين تپه ها در موقعيت '53 ° 52 طول جغرافيايي و '55 ° 29 عرض جغرافيايي واقع شده اند 1612 متر از سطح دريا بلندترند و رويهم رفته 270 متر طول ، 200 متر عرض و 5 الي 6 متر ارتفاع دارند و مساحت كل محل نيز 54000 مترمربع مي باشد . تل باكون كه به شماره 189 در تاريخ 18/4/1311 در فهرست آثار ملي ايران به ثبت رسيده است در سال 1312 توسط پروفسور ارنست هرتسفلد مورد كاوش قرار گرفت.سفالهاي ظريف و زيبايي كه از اين تپه بدست آمده با ظروف سفالي كه از قديم ترين دوره شوش اول پيدا شده شبيه مي باشد و داراي قدمتي ميان 3500 تا 4000 سال ق . م يعني حدود 5000 سال قبل است .
 تنگ بستانك ( بهشت گمشده )
•         اين تنگ كه در امتداد جنوبي – شمالي به سمت دشت كامفيروز قرار دارد از جمله زيباترين جلوه گاههاي طبيعت استان فارس است كه داراي چشمه هايي زيبا و آبشارهاي كم ارتفاع طبيعي و انواع درختان چسبنده و جنگلي ( بلوط ، كيكم ، بنه ، بادام ) است، وسعت محدوده اين تنگ بالغ بر 20000 هكتار است و از سال 1371 به عنوان اثر طبيعي – ملي در زمره مناطق حفاظتي و در دستور كار شوراي عالي محيط زيست براي تصويب نهايي قرار گرفته است، ارزش ذخيره گاهي آبي – گياهي اين تنگه با توجه به اقليم خشك جنوب كشور و نيازمندي شديد مردم به استراحت گاهي طبيعي چنان است كه بايد آن را چون پديده هاي نادر و خدادادي حفظ و حراست نمود .
گردنه چر چر
اين گردنه دشت حاصلخيز و زيباي درودزن را به سمت دشت بكان مي رساند، چشمه اي كوچك در بالاترين نقطه گردنه وجود دارد كه در صورت بازسازي ، مسافرين اين مسير را براي دمي استراحت پذيرا خواهد شد.
آبادي دشتك
•         اين آبادي در تنگه اي از كوه دشتك در شمال دشت درودزن قرار دارد نحوه ساخت و ساز مساكن روستايي با توجه به شيب و دامنه كوهستان قابل توجه مي باشد و در دامنه اين كوه آبشاري زيبا و باغات انار قرار دارد .

چشمه (تنگ ) چاهو
وجود اين چشمه زيبا در دشت كوچك چاهو منبع آبي را براي رهگذران اين مسير به سوي دشت هاي سرد سيري و شهرستان اقليد تأمين مي كند درختان كهنسال بنه و در اطراف اين چشمه سايه بانهاآرامش بخش طبيعي مسافرين و گردشگراني هستند كه ترجيح مي دهند دمي در پناه طبيعت بياسايند .

سرآسياب
•         اين مكان تفريحي در شمال شهر سيدان و در كنار باغات انار و گردوي آن واقع شده است. اين مكان محل خروج آب يك چشمه مي باشد كه در سالهاي گذشته از سوي سازمان میراث فرهنگی استان بهسازي شده است .

امامزاده سید محمد از فرزندان امام موسی کاظم (ع) معروف به سلطان ولایت
•         در فاصله 35 کیلومتری شهرستان مرودشت در نزدیکی روستای سلطان ولایت و در بالای کوه واقع شده و دارای درختان کثیری از انواع مختلف با سایه های بلند جهت آسایش زوار محترم،یک ساختمان و چشمه ای با صفا با آبی سرد و شیرین در سینه کوه که زوار زیادی از قدیم الایام از راههای دور و نزدیک خصوصاً در شبهای جمعه و روزهای تعطیل به زیارت این بقعه متبرکه می آیند بطوری که سالیانه حدود 10000 نفر از این مکان مقدس دیدن می فرمایند و دارای امکانات آب ، برق و ساختمان زائر سرای آن هم در حال ساخت و ساز است .

بقعه متبرکه حضرت ایوب نبی(ع)
•         در 42 کیلومتری شهرستان مرودشت و 78 کیلومتری شمال شیراز در مسیر جاده سد درودزن و در دامنه کوه ایوب و مجاورت روستای چمنی بقعه متبرکه حضرت ایوب نبی(ع) و همسرش بانو بی بی رحیمه قرار دارد ، چشمه ای با صفا با دو حوضچه کوچک و بزرگ و درختان کهنسال زیادی که در کنار بقعه قرار دارد روح انسان را جلا می بخشد ، از قدیم الایام زوار زیادی از راههای دور و نزدیک و کشورهای همجوار جهت دعا و نیایش و گذراندن تعطیلات به این مکان مقدس می آیند بطوری که سالانه 30000 هزار نفر از این محل دیدن می فرمایند. در گوشه دیگری از این مکان درختچه های موجود است که از دور شبیه گوسفند و به گله ایوب نبی (ع) معروف است . این مکان دارای امکانات آب ، برق می باشد و به جهت قدمت زیاد ساختمان ، اداره اوقاف مرودشت در سال 1371 طرح جامع آن را تهیه و بر اساس آن شروع به عملیات عمرانی آن نمود از جمله این فعالیتها: تسطیح تپه ها، ایجاد فضای سبز، محوطه سازی،پارکینگ،نصب اسباب بازی، احداث سرویس بهداشتی ،لوله کشی محوطه، ساخت غسالخانه ، سکوبندی محوطه ، تخریب ساختمان قدیمی و تجدید بنای جدید با زیر بنای حدود 400 متر مربع که مراحل پایانی آن در حال انجام است.

مجموعه سد درودزن
این تفرجگاه طبیعی در فاصله حدود 90 کیلومتری شمال غربی شهرستان مرودشت و در منتهی الیه قسمت جنوبی بخش کامفیروز قرار دارد و در این مکان علاوه بر وجود دریاچه مصفا و بزرگ درودزن طبیعت بکر و چشم نواز اطراف سد ،وجود جنگلهای طبیعی و امکانات دیگر مجموعه از جمله هتل و مجموعه اقامتی آن و امکانات دریاچه گردی از جمله مزایای آن مجموعه می باشد که هر ساله پذیرای میهمانان زیادی می باشد.

تنگ خوش(تنگ خشک ) سیوند
•         این تفرجگاه طبیعی در فاصله 30 کیلومتری شمال شرقی شهرستان مرودشت و در روبروی دهستان سیوند واقع شده و بصورت تنگه ای است با طول تقریبی 20 کیلومتر و عرض 2 کیلومتر که دارای پوشش گیاهی انبوه و چشم نوازی از درختان بنه ،ارژن، بادام کوهی، کیکم می باشد و بکر و دست نخورده است . این تفرجگاه بسیار زیباست . معادن سنگ دوره هخامنشی و کتیبه دوره پهلوی در محدوده این دره واقع شده است .

 

چشمه ابوالمهدی : در فاصله 40 کیلومتری شمال شرقی مرودشت به صورت پارک تفریحی بسیار زیبا وجذابی واقع شده است .

 

تیره باغ : در فاصله 55 کیلومتری غرب مرودشت واقع شده ودارای درختان انبوه ورودخانه های متعدد است .

باغ بدره : برروی رودخانه کر ودر نزدیکی قلعه شکست وقلعه استخر واقع شده است وآب وهوای بسیار مطلوبی دارد

زیارتگاهها واماکن مذهبی : شهرستان مرودشت دارای اماکن مذهبی وزیارتگاههای متعدد است که بابیش از 40 مکان می رسد وهریک مورد توجه خاص واحترام شایان مردم منطقه می باشد که درذیل تعدادی از آنها آمده است :

1- بارگاه حضرت ایوب نبی ( ع ) : که در 35 کیلومتری غرب مرودشت واقع شده است .

2- امامزاده اسحاق

3- امامزاده سلطان ولایت

4- امامزاده عبداله

5- امامزاده ابراهیم ( سه راهی تخت جمشید )

6- امامزاده عقیل

7- سلطان محمد

8- امامزاده شاه غریب

9- امامزاده بی بی دختران ودیگر بقا ء متبرکه

10-مقبره شهدای گمنام (ورودی پل خان )

 

کلیه حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به مهندس مهدی برومندی می باشد. طراحی سایت توسط شرکت فناوری اطلاعات عصر پویا